Kanatlı Hayvanlarda Sindirim (6)

**BESİN MADDELERİNİN SİNDİRİMİ

Kanatlı hayvanlarda sindirim olayları ağızda başlar ve kalınbağırsakta sona erer. Bu olaylar, ağza alınan yemlerin sindirim kanalının çeşitli organlarında ıslatılması, yumuşatılması, parçalanarak partikül boyutlarının küçültülmesi ve enzimlerin etkisiyle yemlerdeki büyük moleküllü besin maddelerinin daha küçük moleküllere çevrilmesinden oluşmaktadır. Yemlerin parçalanması, yumuşatılması ve ıslatılması daha çok kursak ve taşlıkta yapılmakta, büyük moleküllü besin maddeleri ise tükürük bezleri, bezel mide, pankreas ve bağırsak salgılarındaki enzimler ve safra yardımıyla bağırsak duvarını aşıp kana karışabilecek yapıda küçük moleküllere dönüştürülmektedir.

KANATLI HAYVANLARDA SİNDİRİM

AĞIZDA SİNDİRİM

Kanatlı hayvanlarda yemler ağızda çok kısa süre kalmaktadır. Ayrıca tükürük salgısı da evcil memeli hayvanlardaki kadar fazla değildir. Bu nedenle kanatlı hayvanlarda ağızda sindirim olayları önemli rol oynamaz. Bununla birlikte, tavukların tükürük salgısında nişastayı maltoza kadar parçalayan amilaz enzimi vardır. Amilaz etkinliği bazı araştırmacılara göre üzerinde durulmayacak kadar azdır. Bazı araştırmacılara göre ise insandaki kadar olmasa bile tavuklarda da amilazın karbonhidratlar üzerine etkisi göz ardı edilemez. Ağızda tükürük salgısı ile bulaşan yemler, ağız boşluğu ile yemek borusundaki basınç farkı ve başın önden arkaya hareket ettirilmesi sonucu yemek borusuna geçer ve buradaki peristaltik hareketler yardımıyla ilerleyerek kursağa ulaşır. Yemek borusunda lokmanın hareketi kazlarda incelenmiştir. Peristaltik hareketlerle yemek borusuna ilerleyen yem, ortalama olarak saniyede 1.5 cm yol almaktadır. Bu geçiş hızı evcil memelilerdekine oranla düşüktür.

KURSAKTA SİNDİRİM

Özellikle tavuk ve güvercinlerde gelişmiş olan kursağın iki önemli işlevi vardır. Sindirim olayında kursağın birinci ve en önemli işlevi “Kursağın Mekanik Rolü”dür. Kursakta iki tip hareket vardır. Bunlardan biri lokmanın mideye geçmesini sağlar. Diğeri ise organ boş olduğu zaman görülür ve açlık kontraksiyonlarına eştir. Yem alımını takiben yani kursak dolu iken hareketler yavaştır. Hatta fazla yem alınıp kursak iyice doldurulduğunda kursak hareketleri tamamen durabilir. Nitekim güvercinlerde kursak hareketlerinin yem alımından 30-40 dakika sonra tamamen durduğu gözlenmiştir. Bu durum yemlerin kursakta kalış süresi ile tüketilen yemin miktarı ve kursaktaki yem miktarı arasında yakın bir ilgi olduğunu gösterir. Araştırmacılara göre dane yemlerle beslemede, kursak içeriğinin % 20-30’u dört saatte organı terk eder. Kursak içeriğinin % 90’nın organı terk edebilmesi için ise 24 saat süre gereklidir. Tüketilen yemler aynı kıvamda ve yoğunlukta iseler, kursağa varış sıralarına göre organı terk ederler. Aksi halde en katı yemler kursağı en son terk ederler. Yem alımından belli bir süre (30-40 dakika ile 2 saat arasında) sora kursak henüz tamamen boşalmadığı halde kontraksiyonlar görülür. Kontraksiyonların şiddeti, frekansı ve hızı açlık zamanına bağlı olarak değişir. Hayvan uzun zaman aç kalmışsa kursaktaki hareketler o oranda sık ve şiddetli olur. Bu durum, açlık hissinin sinir sistemi aracılığıyla kursağı etkilediği ve kursak hareketlerinin sinirsel yolla düzenlendiğini göstermektedir. Sindirim olayında kursağın ikinci işlevi “Kursağın Salgı Rolü”dür. Tavukta kursağın mukoz bezlerinde bol miktarda salgı hazırlanmaktadır. Bu salgı, kursakta yemlerin ıslatılmasını ve yumuşatılmasını sağlar. Kursak salgısında besin maddelerini parçalayan enzim bulunup bulunmadığı tartışılan bir konudur. Bazı araştırıcılar kursak salgısında proteinleri ve karbonhidratları parçalayan enzimler (pepsin, amilaz) bulunduğunu ileri sürerken, kimileri kursak salgısında enzim bulunmadığını, burada rastlanan enzimlerin yemlerden veya diğer sindirim organlarından (mide, incebağırsak) gelmiş olabileceğini bildirmektedirler. Kursakta kimyasal sindirime neden olan enzimlerin kaynağına ilişkin bu tartışmalara karşın, son yıllarda, bu organda yerleşen mikroorganizmalar yardımıyla karbonhidratların laktik aside kadar parçalandığı saptanmıştır.

Profosyonel kuluçka makinesi üretim firması

Paylaş:

Bir Yorum Yazın

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.

0

EN İYİ