Kanatlı Hayvanlarda Sindirim (3)

AĞIZ VE YUTAK

Kanatlı hayvanlarda diş ve dudaklar yoktur. Bu organların yerine çene gaga şekline dönüşmüştür. Gaga şekli ve uzunluğu türlere göre değişim gösterir. Gaga şekliyle beslenme tipi arasında dikkate değer bir uyuşum vardır. Kanatlı hayvanlarda gaga ve taşlık hemen hemen memeli hayvanlardaki dişlerin yerini tutar. Çok hareketli bir kemiğe asılmış olan dil, boynuzsu bir epitelyumla kaplanmış ve geriye doğru yönelmiş çok sayıda papilla taşır. Bu yapı yemlerin önden arkaya doğru yol almasını kolaylaştırır. Kanatlılarda ağızda çiğneme olmadığından yemin tükürükle ıslatılması önemini kaybetmiş ve tükürük bezleri pek fazla gelişmemiştir. Bununla birlikte yemleme koşullarına bağlı olarak tavuklarda 24 saatte 7-25 cm3 tükürük salgılanmaktadır.

 

TÜKÜRÜĞÜN ROLÜ

Tükürüğün salgılanmasında parasempatik sinirler ve kolinerjik bileşikler uyarıcı ve salgılamayı teşvik edici görev alırlar. Tükürük hafif asit karakterde olup pH 6.75’tir. Tükürükte pityalin yerine çok az amilaz bulunur. Yemler ağızda çok kısa süre kaldıklarından tükürüğün sindirime katkısı hemen hemen hiç yoktur. Tükürük daha çok yemlerin ağızdan diğer sindirim organlarına iletilmesinde yani yutmada rol oynar. Ağız boşluğu bir kanalla burun boşluğuna bağlıdır. Hançere (larinks)’ girişinde bir yarık mevcut olup bu bölgede küçük dil yoktur. Hançere kenarları, yutağın arka kısmı ve burun boşluğunun yutağa açılan kısmı boynuzsu papillarla örtülmüş olup, bu yapı kanatlılarda tamamen mekanik bir iş olan lokmanın yutulmasını kolaylaştırmaktadır. Kanatlılarda yutma memeli hayvanlarda olduğu gibi dil ve kasların hareketiyle değil başın yukarı doğru kaldırılması ve önden arkaya iletilmesiyle olmaktadır.

 

YEMEK BORUSU VE KURSAK

Çok ince kenarlı ve elastiki olan yemek borusu, gelişimini tamamlamış bir tavukta 15-25 cm uzunluğundadır. Yemek borusu kolaylıkla genişleyerek hacmini büyütebilir ve bu özelliği nedeniyle bir depo görevi görür. Bazı kanatlılarda yemek borusu boyun altında göğüs kafesine girmeden önce membran bir cep oluşturur. Kursak (crop) adı verilen bu cep özellikle tavuk ve güvercinlerde çok gelişmiştir. Kursak esas itibarıyla geçici bir yem deposu olup yemlerin mideye geçişini kolaylaştırır ve düzenler.

 

MİDE (BEZEL MİDE VE TAŞLIK)

Yemek borusu kursaktan sonra göğüs kafesi içinde devam eder ve ön mide veya bezel mide adı verilen kısma açılır. Kanatlılarda mide iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm yemek borusunun açıldığı bezel mide (proventriculus), ikinci bölüm bunun altında bulunan ve kas yapısı çok daha gelişmiş olan taşlık (gizzard)’tır. Bezel mide iğ ve elips şeklinde bir boşluktan ibaret olup, büyüklüğü türlere göre değişim gösterir. Tavuk ve güvercinlerde oransal olarak dar olan bu boşluk, albatros, leylek, martı ve karabatak gibi etle beslenen kanatlılarda oldukça geniştir ve esnek bir yapıya sahiptir. Kolumnar ve küp şeklinde epitel dokuyla kaplanmış olan bezel midede bazik salgı bezleri mevcuttur. Kanatlı hayvanlarda, memelilerin aksine pepsinojen ve HCl aynı salgı hücreleri tarafından salgılanır. Kanatlılarda ikinci mide olarak adlandırılan taşlık bezel mideye oranla daha hacimlidir, ancak salgı bezlerine sahip değildir. Midenin bu bölümü de bezel mide de olduğu gibi seröz, musküloz ve mukoz tabakalardan oluşmuştur. İki adet gelişmiş kuvvetli kas taşlığın kenarlarını oluşturur. Bu kasların lifleri mide boyunca uzanır. Ayrıca mukoz tabaka kalın ve dayanıklı bir yapıdadır.

Profosyonel kuluçka makinesi üretim firması

Paylaş:

Bir Yorum Yazın

E-Posta adresiniz kesinlikle gizli kalacaktır.

0

EN İYİ